PHẦN SÁU: TIẾN HÓA
CHƯƠNG I. BẰNG CHỨNG VÀ CƠ CHẾ TIẾN HÓA

BÀI 24. CÁC BẰNG CHỨNG TIẾN HÓA

I. BẰNG CHỨNG GIẢI PHẨU SO SÁNH
1. Cơ quan tương đồng: là các cơ quan có cùng nguồn gốc tổ tiên nhưng hiện nay có chức năng khác nhau.
Ví dụ: Tay người- cánh dơi- chân mèo- vây cá voi.
2. Cơ quan thoái hóa: (cũng là cơ quan tương đồng) là các cơ quan có cùng nguồn gốc tổ tiên nhưng không còn chức năng hoặc chức năng tiêu giảm.
Ví dụ: ruột thừa, răng khôn, xương cùng.
3. Cơ quan tương tự: là các cơ quan không có cùng nguồn gốc tổ tiên nhưng chức năng giống nhau.
Ví dụ: Cánh côn trùng – cánh dơi.
Gai xương rồng – gai hoa hồng.
IV. BẰNG CHỨNG TẾ BÀO HỌC VÀ SINH HỌC PHÂN TỬ
- Bằng chứng tế bào học :
+ Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào, các tế bào đều được sinh ra từ các tế bào sống trước đó. Tế bào là đơn vị tổ chức cơ bản của cơ thể sống.
+ Tế bào nhân sơ và tế bào nhân chuẩn đều có các thành phần cơ bản: Màng sinh chất, tế bào chất và nhân (hoặc vùng nhân).
( Phản ánh nguồn gốc chung của sinh giới.
- Bằng chứng sinh học phân tử : Dựa trên sự tương đồng về cấu tạo, chức năng của ADN, prôtêin, mã di truyền... cho thấy các loài trên trái đất đều có tổ tiên chung.
=> Bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử chứng tỏ các loài SV hiên nay đều tiến hóa từ 1 tổ tiên chung.



BÀI 25. HỌC THUYẾT ĐACUYN


1. Biến dị cá thể: phát sinh trong quá trình sinh sản ở từng cá thể riêng lẻ, di truyền được là nguyên liệu chủ yếu cho quá trình tiến hóa.
2. Chọn lọc tự nhiên:
- Động lực: Đấu tranh sinh tồn của sinh vật.
- Nội dung: Những cá thể mang biến dị thích nghi với môi trường sẽ sống sót và sinh sản. Những cá thể mang biến dị không thích nghi sẽ bị loại bỏ.
- Kết quả: Hình thành đặc điểm thích nghi ở sinh vật.=> hình thành loài mới.
3. Chọn lọc nhân tạo
- Động lực: Nhu cầu thị hiếu của con người.
- Nội dung: Tích lũy những cá thể mang biến dị có lợi cho con người. Đào thải những cá thể mang biến dị không có lợi cho con người.
- Kết quả: Hình thành nhiều giống, thứ khác nhau.
4. Nội dung thuyết tiến hóa Đacuyn:
a. Nguyên nhân tiến hoá:
Chọn lọc tự nhiên thông qua các đặc tính biến dị và di truyền của sinh vật.
b. Cơ chế tiến hoá:
Sự tích luỹ các biến dị có lợi, đào thải các biến dị có hại dưới tác động của chọn lọc tự nhiên.
c. Hình thành các đặc điểm thích nghi:
Là sự tích luỹ những biến dị có lợi dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên : Chọn lọc tự nhiên đã đào thải các dạng kém thích nghi, bảo tồn những dạng thích nghi với hoàn cảnh sống.
d. Quá trình hình thành loài mới:
Loài được hình thành được hình thành dưới tác động của chọn lọc tự nhiên theo con đường phân li tính trạng.
e. Chiều hướng tiến hoá:
Sinh giới đã tiến hoá theo 3 chiều hướng cơ bản : Ngày càng đa dạng phong phú, tổ chức ngày càng cao, thích nghi ngày càng hợp lí.

* Thành công của Đacuyn:
- Nêu được vai trò sáng tạo của CLTN: cho rằng CLTN là nhân tố chính hình thành đặc điểm thích nghi và hình thành loài mới.
- Chứng minh được toàn bộ các loài SV ngay nay đều có chung nguồn gốc.




Bài 26. THUYẾT TIẾN HÓA TỔNG HỢP HIỆN ĐẠI

I. TIẾN HÓA NHỎ VÀ TIẾN HÓA LỚN
1. Tiến hóa nhỏ:
- Khái niệm: là quá trình biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể (biến đổi tần số alen và thành phần kiểu gen) ( kết quả: hình thành loài mới.
- Tiến hóa nhỏ xảy ra trong phạm vi hẹp, thời gian ngắn.
- Có thể quan sát bằng thực nghiệm.
2. Tiến hóa lớn:
- Là quá trình hình thành các đơn vị phân loại trên loài như: chi, họ, bộ, lớp, ngành.
- Tiến hóa lớn xảy ra trong phạm vi rộng, thời gian dài.
- Nghiên cứu gián tiếp qua các tài liệu cổ sinh vật học….
II. NGUỒN NGUYÊN LIỆU CHO QUÁ TRÌNH TIẾN HÓA VÀ CHỌN GIỐNG
Trong quần thể gồm các